Spring naar het artikel

Als het over het klimaat en klimaatverandering gaat, vliegen de vaktermen je meestal om de oren. Wij leggen vijf veelvoorkomende klimaattermen voor je uit.

Broeikaseffect

Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen het natuurlijk en het versterkt broeikaseffect. Het natuurlijk broeikaseffect gaat over de gassen in de atmosfeer die ervoor zorgen dat warmte op aarde vastgehouden wordt. Deze laag van gassen heeft dezelfde werking als de glazen overkapping op een kas. Zonder het natuurlijk broeikaseffect zou leven op aarde niet mogelijk zijn, het is dan veel te koud.

Wij als mensen versterken het natuurlijk broeikaseffect door alle broeikasgassen die we uitstoten. Een van de belangrijkste en bekendste is CO2, dat vrijkomt bij verbranding van fossiele brandstoffen. Door al die extra gassen wordt de laag gassen om de aarde dikker, waardoor warmte niet meer goed kan worden afgevoerd en de aarde steeds verder opwarmt.
 

Mitigatie

Mitigatie betekent matiging of verzachting. In de context van het klimaat gaat mitigatie over de maatregelen die worden genomen om het versterkte broeikaseffect te verminderen en zo klimaatverandering tegen te gaan. Dit gebeurt bijvoorbeeld door CO2 op te vangen en op te slaan, door bomen te planten en ontbossing te voorkomen (bomen houden CO2 vast waardoor het niet in de atmosfeer terecht komt). Én door er in de eerste plaats natuurlijk voor te zorgen dat er minder broeikasgassen worden uitgestoten.
 

Zelf kun je ook een bijdrage leveren aan het verminderen van CO2-uitstoot. Bijvoorbeeld door elektrisch te rijden of vaker de fiets te pakken, je huis te isoleren of door bewuster te stoken.

 

Adaptatie

Ondanks dat steeds meer mensen en organisaties hun best doen om minder CO2 uit te stoten, is klimaatverandering onvermijdelijk. We krijgen steeds meer te maken met extremer weer zoals lange droogte of juist periodes met veel neerslag. Het is belangrijk om ons hieraan aan te passen, zeker omdat Nederland voor een groot deel onder de zeespiegel ligt. Dat aanpassen noemen we klimaatadaptatie. In Rotterdam hebben we een klimaatadaptatiestrategie opgesteld. Daarin staat omschreven hoe Rotterdam zich wil aanpassen aan de klimaatveranderingen en hoe bewoners, bedrijven en de stad hier zelfs van kunnen profiteren.

 

Hitte-eilandeffect

Door het versterkte broeikaseffect krijgen we te maken met extra hete en droge zomers. Vooral in een stad als Rotterdam kan de temperatuur tijdens warme dagen flink oplopen. Het kan tot wel acht graden warmer zijn dan in het omringende landelijke gebied. Dat komt door het hitte-eilandeffect: harde materialen als asfalt steen en beton houden de warmte vast, waardoor de lucht minder snel afkoelt en warmte langer blijft hangen. Daarbij is er in de stad ook meer activiteit en minder wind. Nu er steeds meer hete zomers worden verwacht, is het belangrijk om hier rekening mee te houden. De gemeente ontwikkelde daarom bijvoorbeeld de Extrema Rotterdam app, met tips en adviezen tegen de hitte en een kaart waarop je kunt zien waar in de stad je kunt afkoelen.

Een manier om ons aan te passen aan het veranderende klimaat, is het aanleggen van meer groen. Bomen en planten slaan niet alleen CO2 op, ze zorgen ook voor koelte én houden regenwater vast waardoor ze ons helpen om te gaan met de gevolgen van klimaatverandering. Je kunt zelf een bijdrage leveren aan meer groen in de stad door watervriendelijk te tuinieren of, als je geen tuin hebt, door het aanleggen van een groen dak of geveltuintje.

 

Resilience 

Een duurzame stad is toekomstbestendig, weerbaar en veerkrachtig. Dat noemen we resilience (= veerkracht). De resilience strategie van de gemeente zorgt ervoor dat Rotterdam voorbereid is op de uitdagingen en kansen van de nabije toekomst. Klimaatverandering en een stijgende zeespiegel zijn daarvan voorbeelden, maar resilience gaat ook over de energietransitie, cyberaanvallen en het aanleggen van ondergrondse structuren om van Rotterdam een Smart City te maken. Op de website van Resilient Rotterdam lees je over de initiatieven die Rotterdam veerkrachtiger maken én over wat jij kan doen.

 

 

Foto: Peter Schmidt